Autor:

Redakcja wystąpiła do władz w sprawie kolejowej zapaści Łodzi po przerwaniu budowy tunelu

 Wniosek w sprawie poprawy funkcjonowania węzła kolejowego Łódź oraz przywrócenia Łodzi do głównej sieci połączeń kolejowych w Polsce
fot. Lodź Widzew


Szanowni Państwo,
województwo łódzkie oraz sama Łódź znajdują się obecnie w wyjątkowo niekorzystnej sytuacji pod względem organizacji transportu kolejowego. Miasto liczące ponad milion mieszkańców w obszarze metropolitalnym nie posiada sprawnie funkcjonującego węzła kolejowego, który odpowiadałby jego skali oraz znaczeniu gospodarczemu. W praktyce oznacza to, że jedno z największych miast w Polsce pozostaje jednym z najbardziej dysfunkcyjnych ośrodków komunikacji kolejowej w Europie.
Wśród dużych aglomeracji europejskich niezwykle trudno znaleźć przykład miasta o porównywalnej liczbie mieszkańców, które nie dysponowałoby sprawnym systemem połączeń kolejowych w układzie tranzytowym oraz bezpośrednimi połączeniami w głównych kierunkach kraju. Szczególnie dotkliwy jest brak efektywnego połączenia kolejowego w kierunku południowym, co znacząco ogranicza dostępność komunikacyjną regionu oraz jego integrację z krajowym systemem transportowym.
Historyczne uwarunkowania problemu
Obecny kształt łódzkiej sieci kolejowej jest w dużej mierze wynikiem historycznych uwarunkowań oraz konkurencji pomiędzy różnymi spółkami kolejowymi w XIX wieku.
Rozwój kolei w Łodzi był kształtowany przede wszystkim przez rywalizację pomiędzy:
  • Koleją Fabryczno-Łódzką
  • Koleją Warszawsko-Kaliską
Konkurencja ta doprowadziła do powstania dwóch niezależnych systemów infrastruktury kolejowej, co w konsekwencji skutkowało powstaniem dwóch głównych dworców oraz dwóch linii prowadzących do miasta z podobnych kierunków.
Ten historyczny podział infrastrukturalny powoduje do dziś szereg problemów funkcjonalnych, w tym:
  • brak spójnego układu tranzytowego,
  • konieczność zmiany kierunku jazdy pociągów,
  • brak efektywnego centralnego węzła kolejowego.
Brak centralnego dworca kolejowego
Jednym z kluczowych problemów łódzkiego węzła kolejowego jest brak klasycznego dworca centralnego o charakterze przelotowym.
W praktyce oznacza to, że podróżni korzystający z różnych połączeń kolejowych często zmuszeni są do przemieszczania się pomiędzy oddalonymi od siebie dworcami, korzystając z transportu miejskiego. W przypadku podróży z przesiadką wiąże się to często z koniecznością transportu bagażu pomiędzy różnymi punktami miasta.
Taka sytuacja znacząco obniża konkurencyjność kolei w stosunku do transportu samochodowego oraz autobusowego i osłabia rolę Łodzi jako regionalnego i krajowego węzła komunikacyjnego.
Niska rola kolei w systemie transportowym miasta
Pomimo dużej liczby mieszkańców oraz centralnego położenia w Polsce kolej w Łodzi odgrywa obecnie marginalną rolę w systemie transportowym miasta.
Do głównych przyczyn tego stanu należą:
  • niewystarczająca integracja kolei z transportem miejskim,
  • brak przelotowego układu torowego przez centrum miasta,
  • niska prędkość podróży na wielu liniach regionalnych,
  • niewystarczająca jakość i liczba połączeń regionalnych.
W efekcie nawet w aglomeracji liczącej ponad milion mieszkańców kolej nie stanowi podstawowego środka transportu dla codziennych dojazdów do pracy czy szkoły.
Tunel średnicowy jako kluczowy element reformy
Jednym z najczęściej wskazywanych rozwiązań problemu jest budowa tunelu średnicowego pod centrum Łodzi, który umożliwiłby bezpośrednie połączenie głównych linii kolejowych przechodzących przez miasto.
Czy jest możliwość ukończenia tylko fragmentu tunelu? Nie jako tunelu przelotowego, ale jako tunelu fragmentarycznego. Tunel taki w połowicznej formie zabudowy torowej już ukończonego odcinka obecnie inwentaryzowanego (prace przerwano) pozwoliłby na:
  • stworzenie układu kolejowego do centrum miasta,
  • skrócenie czasu przejazdu przez miasto,
  • integrację różnych części aglomeracji,
  • zwiększenie liczby możliwych relacji kolejowych kończących się w centrum miasta.
Choć inwestycja ta jest kosztowna, stanowi jedno z najbardziej racjonalnych rozwiązań systemowych, które mogłoby znacząco poprawić funkcjonowanie węzła kolejowego. Wnoszę więc o jak najszybsze udrożnienie fragmentu już wykonanego tunelu nawet dla tymczasowego ruchu kolei, bez ukończenia całości inwestycji, z powodu jej przerwania kilka miesięcy temu.
Niestety mimo wieloletnich dyskusji oraz licznych analiz temat ten przez długi czas nie był traktowany jako priorytet polityki transportowej na poziomie lokalnym.
Koncepcje reorganizacji węzła kolejowego
Już w 2005 roku przedstawiono różne warianty reorganizacji łódzkiego węzła kolejowego, m.in. w opracowaniach Jacka Wesołowskiego.
Proponowane rozwiązania obejmowały m.in.:
  • ustanowienie Łodzi Fabrycznej jako głównego dworca kolejowego miasta,
  • ustanowienie Łodzi Kaliskiej jako centralnego węzła transportowego,
  • reorganizację układu torowego umożliwiającą tranzyt pociągów.
Niezależnie od przyjętego wariantu kluczowe znaczenie ma zapewnienie możliwości obsługi ruchu tranzytowego bez konieczności zmiany kierunku jazdy pociągów.
Potencjał stacji Łódź Widzew
Jednym z rozwiązań mogących poprawić funkcjonowanie systemu kolejowego w mieście jest wykorzystanie stacji Łódź Widzew jako głównego węzła przesiadkowego.
Stacja ta posiada korzystne położenie oraz układ torowy umożliwiający obsługę pociągów w różnych kierunkach bez konieczności zmiany czoła pociągu.
Rozwój tej stacji jako centralnego węzła transportowego mógłby:
  • usprawnić organizację ruchu kolejowego,
  • poprawić dostępność transportową wschodniej części miasta,
  • umożliwić rozwój szybkiej kolei miejskiej.
Rozwój kolei miejskiej i aglomeracyjnej
Istotnym elementem poprawy funkcjonowania transportu w Łodzi powinien być również rozwój systemu kolei miejskiej i aglomeracyjnej.
Uruchomienie szybkiej kolei miejskiej typu SKM łączącej poprzez juz zbudowany fragment tunelu- główne dzielnice miasta oraz okoliczne miejscowości mogłoby znacząco:
  • skrócić czas dojazdu do centrum,
  • ograniczyć ruch samochodowy,
  • poprawić dostępność komunikacyjną regionu.
System taki mógłby łączyć fragment tunelu z m.in.:
  • Łódź Widzew
  • Łódź Fabryczną
  • Łódź Kaliską
  • Zgierz
  • Pabianice
  • Zduńską Wolę
Nowe inwestycje infrastrukturalne
Przywrócenie Łodzi do grona głównych węzłów kolejowych w Polsce wymaga również rozważenia nowych inwestycji infrastrukturalnych.
Jedną z propozycji jest budowa lub modernizacja linii takich jak:
Łódź Widzew- Piotrków Tryb. Zdłuż drogi szybkiego ruchu
które mogłyby poprawić połączenia regionu z południową częścią kraju oraz wzmocnić znaczenie Łodzi jako węzła transportowego.
Potrzeba kompleksowej reformy
Aby przywrócić Łodzi należną pozycję w krajowym systemie transportowym, konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań obejmujących:
  • modernizację istniejącej infrastruktury kolejowej,
  • rozwój kolei aglomeracyjnej,
  • budowę przelotowego układu torowego przez centrum miasta,
  • strategiczne określenie roli poszczególnych dworców kolejowych.
Podsumowanie
Łódź – jedno z największych miast w Polsce – nie może pozostawać na marginesie krajowego systemu kolejowego. Odbudowa potencjału transportowego regionu wymaga odważnych decyzji inwestycyjnych oraz spójnej wizji rozwoju infrastruktury kolejowej.
Tylko kompleksowa reforma systemu kolejowego, obejmująca zarówno modernizację infrastruktury, jak i rozwój kolei miejskiej oraz regionalnej, może przywrócić Łodzi status nowoczesnego i efektywnego węzła komunikacyjnego odpowiadającego wyzwaniom XXI wieku.
Z wyrazami szacunku
Adam Fularz
lodzka.pl wyd. Głowno

Komentarze

Prześlij komentarz